In deze eerste jaren van eenentwintigste eeuw ontkomt men niet aan de vraag waar de toekomst toch is gebleven. In de vorige eeuw werden regelmatig toekomstvoorspellingen en beloften gedaan. Sommige beloften zijn vervuld, de mens is op de maan geland. De vliegende auto daarentegen laat nog steeds op zich wachten. Uw webmeester, geboren in de jaren zestig van de vorige eeuw, denkt terug aan een tijd dat ruimtevaart slechts een gedachtenexperiment was in het hoofd van een van zijn helden.

Wanneer men gevraagd wordt over de ruimtevaart denkt men meestal aan de maanlanding, de space shuttle of de satellieten die op dat moment rond verre werelden draaien. Ruimtevaart is dermate onderdeel geworden van ons dagelijks leven dat alleen de spectaculaire activiteiten onze aandacht trekken. Er was een tijd dat ruimtevaart niet meer dan een theorie was, het was een periode van pioniers.

Goddard met een kleine “V2″ in 1938!
Bron: NASA

Drie personen worden de vaders van de ruimtvaart genoemd, de rus Tsiolkovsky, de duitser Oberth en de amerikaan Goddard. Goddard verdient onze aandacht, hij wordt wel de vader van de moderne rakettechnologie genoemd. Als jongen toonde Robert Goddard al grote interesse in pyrotechniek en het duurde niet lang dat Goddard begon met raketexperimenten. Net als de huidige generatie “ruimtevaarders” werd Goddard geïnspireerd door de Science Fiction. In dit geval H.G. Wells en zijn boek “War of the Worlds”. Goddard werd professor aan een universiteit en in 1914 kreeg hij een budget om raketmotoren te ontwikkelen. Dat het Goddard serieus was blijkt uit de vele patenten op ruimtevaartgebied. Goddard’s hobby kreeg een gedegen wetenschappelijke ondergrond.

Klik voor grotere afbeelding

Goddard werkte al enige tijd aan een weten-schappelijke verhandeling over het bereiken van grote hoogten in de atmosfeer. In 1920 nam hij de stap om zijn werk te publiceren, “A Method of Reaching Extreme Altitudes”. Het grootste gedeelte ging over de verantwoording voor het onderzoek waarvoor hij betaald werd, echter aan het einde noemde Goddard de mogelijkheid dat een raket naar de maan geschoten kon worden. Slechts dit korte stukje tekst werd door de media opgepikt en de krant de New York Times maakte Goddard onstervelijk belachelijk. De ziedende Goddard werd media-schuw werd en zijn baanbrekende werk hield hij voor zichzelf. Zijn droom werd hem bijna een nachtmerrie, hij vertok naar New Mexico om in alle rust en stilte verder te experimenteren.

Niet iedereen amuseerde zich over Goddard, 1750 kopieën van zijn essay bereikte Europa en inspireerde een groep jonge duitse ingenieurs. In 1927 werd de duitse raketvereninging opgericht en in 1931 werd het duitse raketprogramma gestart. In amerika ging Goddard stug door en haalde zijn grote succes, de eerste raket met vloeibare brandstof in 1926. Zijn werk bleef echter steken in de onderzoekswereld. Duitse raketenthousiastelingen toonden echter warme belangstelling en er vond zelfs enige correspondentie plaats. De technische vragen van de duitesers waren verontrustend en toen in 1939 de correspondentie plotseling staakte, ging Goddard een bezoek afleggen bij de legerleiding in Washington. Goddard stelde voor om zijn rakettechnologie te gebruiken voor militaire toepassingen, de legerleiding was niet in staat dit concept te doorgronden en wees hem de deur.

Wist je dat……… Goddard de primeur had? Een kleine selectie:          

• Als eerste wiskundig onderzocht of het praktisch mogelijk was met raketaandrijving grote hoogten te bereiken en misschien wel de maan (1912)
• Als eerste beween, door middel van eentatische test, dat een raket werkt in het vcuum.
• Als eerst eerste een raket gelanceerd met vloeibare brandstof (16 maart 1926)
• Als eerste een wetenschappelijke lading – een barometer en een camera – met een raket gelanceerd (1929, Auburn, Massachusetts)
• Als eerste vinnen gebruikt voor het geleiden van een raket (1932, New Mexico)
• Als eerste gyro’s gebruikt voor de vlucht van een raket (1932, New Mexico)
• Als eerste een patent verkregen op het idee van een meertrapsraket (1914)
• Als eerste pompen gebruikt voor vloebare raketbrandstof
• Als eerste succesvol een raket gelanceerd met beweegbare raketmotor onder besturing van een gyro-mechanisme (1937)

Binnen vijf jaar ontwikkelde Duitsland de V2. Dankzij de vrij beschikbare kennis en het conservatisme van de westerse generaals had Duitsland een technologische voorsprong behaald. De Britten hadden ook hun Goddard, namelijk Sir Frank Whittle. Whittle had als pionier van de straalaandrijving voor vleigtuigen een voorsprong opgebouwd. Ook hier toonde de legerleiding weinig interesse voor dit werk en ook hier kon Duitsland met gemak de concurrentie inhalen. Slechts met grote numerieke overmacht en met een dosis geluk konden de geallieerden het technisch superieure Duitsland verslaan, tegen zeer hoge kosten. Moegestreden had Amerika voor het verslaan van Japan maar een alternatief, de atoombom.

Wat zou er gebeurd zijn als mensen als Goddard, en ook Whittle, voldoende steun hadden geregen van hun overheden? Het is moeilijk te zeggen, de Britten hebben een zegswijze, “If-history is no history”. Toch lijkt het niet moeilijk voor te stellen dat de tweede wereldoorlog behoorlijk bekort zou zijn indien de Duitsers niet hun hand konden leggen op gevoelige westerse technologie. Wanneer Amerika dankzij Goddard militaire raketten hadden ontwikkeld en de britten in een vroeg stadium straaljagers, zou Duitsland 1945 niet hebben gehaald. Een scenario waar Duitsland in 1944 zou zijn verslagen levert het volgende op. Duitsland zou in zijn geheel in het geallieerde handen zijn gevallen, want Rusland zou nog te zwak zijn om een deel van Duitsland te claimen. Amerika zou de facto de enige zijn met geavanceerde rakettechnologie, Rusland vist achter het net (ook wat de duitse straaljagers betreft). Yuri Gagarin zou een amerikaan zijn geweest.

Goddard waagde te dromen over het onmogelijke en werd bespot. Zijn land weigerde te dromen en twee totalitaire landen profiteerden hiervan. Het Nazi-Duitsland rekte de oorlog door de technologisch inferieure geallieerden het leven zuur te maken. De overwinnaar Rusland kreeg gratis en zonder inspanning de beste raket- en turbinetechnologie voorhanden en kon vol zelfvertrouwen de koude oorlog aan met het westen. De nachtmerrie van een totale vernietiging bleef het westen parten spelen tot 1989, de val van de muur.

Ruimtevaart is een droom en wat het oplevert is onduidelijk. Private bedrijven zijn echter bereid het risico te nemen en hun ruimtevaartvisie te verwezelijken. NASA en ESA denken aan de verspreiding van mensen buiten de aarde. De vraag is, laten wij ze de ruimte of zijn we bereid landen als China of India met de hoofdprijs er vandoor te laten gaan. Deze website zal in ieder geval de bezoeker te prikkelen en misschien te laten dromen. Want als er een ding is die de recente geschiedenis ons leert is dat de vrije mens vrij moet kunnen dromen.

This entry was posted on Wednesday, April 5th, 2006 at 22:53 and is filed under Geschiedenis. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.