Na weer uitstel door ongunstig weer is de “Stick”, ook wel bekend als de Ares 1-X, gelanceerd. En het is een succes geworden. Ares 1-X gleed moeiteloos door de atmosfeer naar een hoogte van ongeveer 39 kilometer. Daar vond de scheiding plaats tussen de eerste en de tweede trap. Dit verliep goed en beide trappen vielen terug naar de aarde om met parachutes in de zee te plonsen.

Het ontwerp kreeg afgelopen jaren veel kritiek te verduren, het zag er instabiel uit en de eerste vaste brandsof trap zou onacceptabele trillingen veroorzaken. Deze kritiek lijkt nu weerlegt te zijn. Het is nu wachten op de vluchtdata en het commentaar van Nasa over de kwaliteit van de vlucht.

Het is slecht drie jaar geleden dat Ares 1 niet meer dan een tekening op een stuk papier was. Nasa heeft een bijzondere prestatie verricht en bewezen dat zij in korte tijd een dergelijke zware raket kan testen. Nu is het hopen dat ook de Amerikaanse politiek onder de indruk is en Nasa de kans geeft Ares 1 af te bouwen tot een volledige bemande raket.

Vandaag is het niet gelukt om de Ares 1-X te lanceren, dus morgen doet NASA een tweede poging. Het weer zat tegen en men begon uit de tijd te lopen dat men nog kon lanceren.

Dit is zo onderhand gebruikelijk bij NASA, dus geen bijzonder nieuws. Morgen, woensdag 28 oktober, een nieuwe poging. Deze is gepland om 08:00 ‘s ochtend lokale tijd (EDT). De lancering is live te zien via de website van NASA.

Het is er toch nog van gekomen, de eerste testraket gaat als alles goed is eind deze maand de lucht in. Ares 1-X is geheel geassembleerd en afgelopen week uitgerold naar lanceeplatform 39B. Het nieuwe werkpaard zal niet de ruimte ingeschoten worden, maar de vlucht maak een parabolische sprong en is enkel om een aantal systemen te testen. Onder staande foto is van NASA en eindelijk kan men de Ares 1-X in volle glorie zien.

Ares 1-X

Het is de bedoeling dat de ruim 99 meter hoge raket op 27 oktober zijn vuurdoop krijgt. De lanceerder kreeg de laatste jaren veel kritiek te verduren, vooral op zijn nogal uitzonderlijk uiterlijk. Zijn bijnaam is dan ook de “Stick”. Er zijn twijfels aan de betrouwbaarheid van de ontwerpkeuzes en men vraagt zich af of een dergelijk apart ontwerp zich makkelijk laat lanceren. Het is dan ook een spannende tijd voor NASA, het agentschap moet zich nu bewijzen. Wat niet makkelijk is in de zware financiële tijden. Een goede test kan misschien nog net de Maanplannen van NASA redden.

Een steeds maar terugkerende vraag is “wat hebben we te zoeken in de ruimte?”. Het kost een hoop geld, maar wat krijgen we ervoor terug. Tot nu toe komt men niet verder dan communicatie-satellieten, wetenschappelijke sondes en spionage-kunstmanen. Toerisme maakt nu een grote kans om aan dit rijtje te worden toegevoegd. Militaire activiteiten liggen wat gevoelig, maar ook hier liggen grote kansen. Space Review gaat in een van haar laatste artikelen in op een boek over een toekomstig militair scenario.

Amerika is steeds meer afhankelijk van zijn militaire communicatie- en spionage-satellieten, tegenstanders zoeken dan ook naar een zwakke plek in het Amerikaanse militaire ruimte-netwerk. De VS hebben een enorm militair voordeel met zijn ruimte-assets, maar er zijn middelen om dit te compenseren. Bijvoorbeeld door satellieten met raketten of lasers te vernietigen. De goedkoopste oplossing is de uplink van de command en control signalen te storen. Een lastig probleem voor de VS en een mogelijke remedie is de “command en control” van al die militaire satellieten van de aarde naar de ruimte te brengen.

Zo kennen we de battlestar uit de Science Fiction.

“Enter” de battlestar, eigenlijk een gewone bemande militaire ruimtestation. Space Review bespreekt een boek van George Friedman, “The Next 100 Years: A Forecast for the 21st Century“. Hierin beschrijf Friedman een mogelijk scenario waarin een kleine ruimte-oorlog wordt uitgevochten. Maar lees het artikel zelf, het is fascinerende stof:

The age of the great battlestars

Space Review geeft zelf toe dat het scenario wat vergezocht lijkt. Toch komt het scenario niet als science fiction over en Friedman heeft een aantal interessante ideeën wat betreft de militarisering van de ruimte. In de eerste plaats is dit het verplaatsen van de command en control van het militaire netwerk naar de ruimte. Hierdoor is dit militaire apparaat in een klap een stuk minder kwetsbaar. In het geval van de VS betekent dit een bijna onoverbrugbaar strategisch en tactisch voordeel ten opzichte van de concurrenten. Deze laatsten, bijvoorbeeld een China of India, moeten dan wel reageren.

Kortom, wat is een goede reden om in de ruimte te investeren? Voor de VS is dat bijvoorbeeld het beheersen van de High Ground en zo de planeet. Nu dit idee de wereld in is en gelijk ook zo concreet, is het interessant om dit te volgen en of de VS inderdaad een “battlestar” in een omloopbaan gaan brengen in de nabije toekomst.

Uit het verre wilde koude Oosten komen vaak vreemde verhalen, vooral wanneer het Russen en hun ruimtevaart betreft. We hebben de broodjes aap rond hun shuttle Kliper en hun Europese bemande capsule – “echt ideaal voor de ESA” – al moeten verteren. De BBC komt nu met het verhaal dat Rusland nu serieus werk gaat maken met een raket dat geschikt is voor Maanreizen.

Het Russische ruimtevaart agentschap Roscosmos heeft een aanvraag uitgevaardigd waarbij Russische bedrijven kunnen mededingen naar het ontwerp en de bouw van een nieuwe bemande raket. De vraag is ingegeven door de ontwikkelingen in Amerika, de VS ontwikkelen nu een vervanger van de Shuttle, de Ares 1. Deze Ares 1 is in staat om een bemande lading van 25 ton in een lage omloopbaan rond de Aarde te brengen, de verouderde Russische Soyuz komt niet verder dan ruim 7 ton.

Daarnaast is de capsule die de Ares 1 lanceert, de Orion, instaat om terug te keren van de Maan en de intree in de atmosfeer te overleven. De Orion is ook geschikt om het 6 maanden lang in de ruimte uit te houden. Reden blijkbaar voor de Russen om niet achter te blijven. Men denkt aan een lanceercapaciteit van 20 tot maximaal 23 ton. Onderstaand plaatje geeft mogelijk configuraties weer:

Wat opvalt is de capsules bovenop de voorbeelden, deze lijken verdacht veel op de Advanced Crew Transport system die de Russen wel even voor de ESA zou ontwerpen. Het is een klassiek Amerikaans ontwerp, een capsule met ontsnappingsraket bovenop en de service module eronder. Voor de Russen een ongebruikelijke opstelling. De Russen probeerden de ACTS te slijten aan de ESA, die denkt aan een eigen bemand programma. De kosten voor de bouw en ontwikkeling bijna geheel voor ESA uiteraard. Dit plan is nooit van de rond greomen.

Het lijkt erop dat de BBC zich misschien wat laat leiden door de Photoshop-kwaliteiten van www.russianspaceweb.com waar het verhaal en de illustraties over de nieuwe raket zijn te vinden. Vooralsnog hebben de Russen grote moeite om een andere nieuwe middelzware raket Angara in productie te nemen. Op de website van Roscosmos zelf kan men nog niets vinden over de nieuwe raket.

Dat de Soyuz vervangen moet worden wil Rusland tegen Amerika opboksen, ligt voor de hand. Een Russische Ares 1 is echter geen makkelijke opgave, Amerika kan daar over meepraten. Laat staan dat Rusland in staat is een echte zware Maanraket kan ontwikkelen, in de klasse van de Saturnus 5 en de toekomstige Ares 5. Tot nu is Rusland erg goed in het bakken van broodjes Aap.

Het moet de bezoekers niet zijn ontgaan dat er in de banner van deze blog reclame gemaakt wordt voor Charles Darwin. Darwin is een van de beroemdste wetenschappers uit de geschiedenis en dit jaar vieren wij zijn 200ste geboortedag. En het feit dat 150 jaar geleden zijn boek “The Origin of Species..” werd gepubliceerd. Darwin is de grondlegger van de evolutietheorie, de theorie die verklaart hoe leven op aarde zich heeft ontwikkelt tot de vele soorten die wij nu kennen.

Het is dan ook deprimerend nieuws dat in Turkije de evolutietheorie langzaamaan wordt weggecensureerd. De nationale wetenschapsraad van Turkije, TUBITAK, publiceert het populaire blad “Bilim ve Teknik”, waarvan onlangs het hoofdartikel over Darwin en de bijbehorende cover was verwijderd. In plaats daarvan publiceerde een cover over global warming.

TUBITAK is niet echt meer een onafhankelijke wetenschappelijke raad, President Gül van de regerende AK-partij heeft eigenhandig zijn eigen man als directeur bij de raad geplaatst. De AK-partij komt voort uit de islamistisch fundamentalistische Milli Görüş-beweging en heeft zo zijn eigen idee welke richting Turkije op moet. Blijkbaar is het plaatsen van eigen mannen op sleutelposities een middel om de gewenste richting in te kunnen slaan.

De gevolgen van deze benoeming zijn nu overduidelijk, de redacteur van het Darwin jubileumnummer, ÇiÄŸdem Atakuman, mag haar biezen pakken. Het nu gepubliceerde nummer telt 16 pagina’s minder. Hoewel de AK-partij zich distantieert van controverse bij het blad, is het duidelijk dat wat betreft de AK-partij geen plaats is voor onafhankelijke wetenschap in Turkije. Het is hun man die Darwin schrapte.

Voor ons Europeanen is dit een sombere ontwikkeling. Hoewel de AK-partij vasthoudt aan het seculiere karakter van de Turkse republiek, lijkt dit in de praktijk lippendienst. De AK-partij is door de Turkse bevokling met een overweldigende mandaat gekozen en dat mandaat zegt, “maak van Turkije een islamistische fundamentalistisch staat!”. Het wegpoetsen van de evolutietheorie van Darwin is een niet mis te verstane signaal naar de Westerse wereld.

Nu Turkije kandidaat voor het EU-lidmaatschap is, is het misschien verstandig dit kandidaatschap te heroverwegen. Gaan wij een fundamentalistische religieuze staat in ons midden accepteren? Wil de Turkse bevolking wel eigenlijk bij onze club horen, nu zij zo nadrukkelijk hun keuze kenbaar hebben gemaakt? Het wordt tijd voor bezinning.

Bron: New Scientist.

Toch een klein beetje een verrassing, NASA-baas Michael Griffin verlaat zijn stek. Vandaag nam Griffin afscheid van zijn medewerkers via een televisie-uitzending. Ik had stiekem gehoopt dat hij mocht blijven, maar helaas.

Zoals gewoonlijk bieden hoge ambtenaren van overheidsorganisaties hun ontslag bij een wisseling van de wacht. Obama wordt de nieuwe president en onderdeel van deze job is het zoeken naar een nieuwe baas voor NASA.

Voor ons is dit een onbegrijpelijke gang van zaken, dit betekent dat het mogelijk is dat elke vier jaar een complete set van topmanagers moet aantreden bij praktisch alle overheids-agentschappen. Geen wonder dat het land kraakt in alle voegen.

Griffin zit er nog maar kort, in 2005 trad hij aan, twee jaar na de ramp met de Columbus. Aan Griffin had NASA een goeie, hij verdedigde fel en energiek de nieuwe visie om Amerika op weg naar de Maan en verder te helpen zoals een loyaal topambtenaar hoort te doen. Daarnaast heeft hij de afbouw van het ISS strak geleid tot een succesvol resultaat.

Een mogelijke vervanger is de luchtmacht generaal b.d. J. Scott Gration, deze heeft echter geen enkele ruimtevaartervaring in tegenstelling tot Griffin. Scott daarentegen is wel de adviseur van Obama voor militaire zaken. Deze mogelijke benoeming krijg dan ook een sterk politiek tintje.

Voor NASA en de Vision for Space zal het een lastige periode worden, de Amerikaanse overheid zal elk budget tegen het licht houden en deze graag snoeien om de de gigantische “bail-outs” te compenseren. NASA zal deze dans niet ontspringen. Daarnaast krijgt het agentschap waarschijnlijk te maken met een baas die het als een leuke schnabbel zal zien en alle bezuinigingen bij NASA zonder morren zal doorvoeren.

Het jaar 2009 kan wel eens een somber ruimtevaartjaar worden.

Op de site van Wired is een kort artikeltje te vinden over lichtvervuiling. De astronomen zijn het nu echt zat. Echt! De frustratie gaat diep, ben je een astronoom in een westers land en kan je daarom zo een grote toeter veroorloven, heb je er niets aan. Je telescoop is nutteloos in een zee van kunstlicht.

In 2009 moet alle licht uit! Nou ja “uit”, een stuk minder dan. Het moet gewoon weer donker worden ‘s avonds. Het aardige is dat men op het stukje kan reageren en niet iedereen is met de astronomen eens. Men zou wel eens hogere prioriteiten hebben dan wat lichtvervuiling vandaag de dag. Reageerder “LightPollutionIsGreat” verwoordt het lekker sarcastisch:

This is a pressing matter. Light pollution isn’t going to fix itself people!

There are tens of dozens of astronomers who are inconvenienced by this horrible tragedy.

Forget all those people who have to walk and drive on streets at night. They should learn to see in the dark and carry guns to keep the lurking criminals at bay.

Anyone who disagrees is missing the point… Safety is no match for being able to glance up and see the stars. Yes, I know real astronomers do their work using telescopes in space or high altitude, remote areas that don’t have this problem. But what about the casual, dateless wonders and borderline retarded kids who want to see the rings of Saturn from their National Geographic Store 200x telescope?

Can’t a few people die each night due to darkened streets to accommodate them? You heartless bastards!!!

De term lichtvervuiling is al een beetje raar, het is tenslotte maar een beetje fotonen. Doe het licht uit en met de snelheid van het licht ben je ervan af. Natuurlijk hebben we grotere problemen, echte milieuvervuiling zoals fijnstof of dioxine in zuivelprodukten.

Hoe weten de Aliens anders waar ze ons kunnen vinden?

Uiteindelijk kunnen astronomen wel profiteren van het verbeteren van onze leefomgeving, energiezuinige lampen komen er aan en verkeerslichten en straatverlichting wil men efficienter gebruiken. Dat scheelt ons een hoop olie die we nu van enge dictaturen betrekken en een massa aan CO2-uitstoot. Tot die tijd moeten de dames en heren wat minder hoog van de toren blazen. Hun hobby is echt behoorlijk irrelevant aan het worden nu we voor dagelijks gebruik voldoende weten hoe het heelal in elkaar steekt.

NASA heeft afgelopen woensdag prachtige 3D-animaties vrijgegeven van de zuidpool van de Maan. Deze beelden zijn gebaseerd op recente radarmetingen en dienen om de juiste lokatie te bepalen voor een toekomstige Maanbasis. (more…)

Om 15:07 Nederlandse tijd is de Space Shuttle Atlantis veilig geland op het Kennedy Space Center in Florida. Hiermee is de historische en zeer succesvolle STS-122 missie beeindigd. STS-122 begon op 7 februari met een vlekkeloze lancering. (more…)