Vier maanden geleden deelde ik mijn zorgen over Griekenland en zijn mede zwakke broeders Spanje en Portugal. Het is nog een graadje erger geworden. De rest van Euroland (exclusief Club Med) mag 110 miljard EURO ophoesten voor de redding van de Grieken. Of deze crisis met een sisser afloopt hangt af van de mate waarin Griekenland daadwerkelijk zijn bezuinigingen doorvoert. Blijft het bij de gebruikelijke leugenpartij dan kunnen we nog aardig wat stormen tegemoet zien.

Vooralsnog de stand van 5 maart:

Het zijn voornamelijk nog besparingen. Vooralsnog, sluit de stormluiken.

Zoals men in het staatje kan zien is er niets bijgekocht of verkocht. Ik heb geen haast en ik zie nog erg veel economische onrust aan de horizon. Mijn vermoeden lijkt nu bevestigd met de problemen van Griekenland, het zal me niet verbazen wanneer Portugal en Spanje zich onze helleense broeders gaan aansluiten. Dit is voor mij een te grote onzekerheid om nu met een flink kapitaal “in te stappen”.

Ik ben geen doemdenker en ik zie een grote veerkracht in de Westerse landen door de geschiedenis heen. Extreme situaties zoals ineenstortende economieen en moordende en plunderende buren zoals nu bij sommige economische commentatoren gangbaar is, vind ik ongefundeerd. Cawling Road heeft hierover een blogpost geschreven, een review van een boek van een Argentijn die een daadwerkelijke economische meltdown heeft meegemaakt. Fernando Aguirre beschrijft dat de soep niet zo heet wordt gegeten en geeft in zijn blog ook wat tips. En een paar lessen.

Dit soort ervaringen zijn nuttiger dat de ongefundeerde aannames en meningen van de Celentes van deze wereld. Het is tenslotte veel interessanter wat te doen wanneer de pleuris uitbreekt.

Een beetje laat, maar dan toch de stand van mijn portefeuille. Zoals men ziet is het nogal onevenwichtig. De bedoeling is dat te zijner tijd de andere assets in percentage zullen groeien. Besparingen uit inkomen zullen bij de asset Cash opgeteld worden.

Volgende stand zal 1 januari 2010 zijn.

Een Permanent Portfolio kent vier “asset classes” welke ik nu activa ga noemen. Aandelen, cash, obligaties en goud. Als eerste ga ik me richten op goud, omdat ik denk dat hierin ik mijn eerste aankoop ga doen.

De functie van goud in PP is de koopkracht te beschermen tegen hoge inflatie. Dit is tegenwoordig goed te zien, er is een forse inflatievrees in het dollargebied en de afgelopen maanden is de goudprijs flink gestegen. PP adviseert opslag van fysiek goud en liever geen goud-ETF’s of aandelen goudmijnen. Zie de voor en tegens in de uitstekende FAQ van Crawling road.

Ja, het beschermt tegen, potentiele, inflatie, maar men kan ook lezen dat het ook wordt gezien als bescherming tegen ernstige problemen in bankwezen. Goud is in essentie geld. Geld dat niet door een overheid bijgedrukt kan worden. De keuze voor fysiek goud als activa wekt bij mij echter de indruk dat men rekening houdt met het falen van de staat.

Stel nu dat de staat faalt, zal goud je dan redden? Thuis opslaan, wat in goede tijden uiterst onverstandig is, kan desastreuze gevolgen hebben in een zwaar criminele chaos. Opslaan in Australie zal weinig helpen, want de kans dat je het kan claimen in een post-Mad-Max-wereld is minimaal. Ditzelfde geldt voor opslag in een bankkluisje.

Een gouden mandje
Goud als beleggingsactiva voor een strohalm in een post-apocalyptische maatschappij komt als zinloos over. Sla dan liever een ton houdbaar voedsel op. Wat me tot mijn keuze komt, in plaats van goud eerder beleggen in een mandje grondstoffen. Ook deze zal tijdens inflatie toenemen, misschien niet zo heftig als goud, maar door de spreiding is er minder risico.

Zolang de westerse staten niet falen gok ik liever op een ETF grondstoffen. Mochten onze landen falen dan hebben we veel grotere problemen dan het onderhouden van een PP. Genoeg politiek geleuterd, op naar de keuzes.

Een grondstoffen-ETF bevat meestal de bestandelen energie, metaal-industrie, agrarische industrie, kostbare metalen en veeteelt. Bijvoorbeeld:

• iShares Dow Jones-UBS Commodity Swap (DE) (EXXY)
• Lyxor ETF Commodities CRB (USD)
• EASYETF S&P GSCI TM Ultra Light Energy

Mogelijk zijn er nog meer ETF’s te vinden, ik denk dat ik er in ieder geval meer dan een koop. Als mijn broker dit aanbiedt. Op het ogenblik heb ik dus 0% van de PP activa “goud”.

Morgen zal ik ook een stand en verdeling publiceren van mijn huidige vermogen, de stand is 1 december met een fictieve waarde van EURO 100,–.

Goed we gaan dus onze financiele gezondheid opkrikken. Een van grootste fouten van de amateur-belegger is dat hij zijn emoties mee laat wegen in investeringsbeslissingen. Het eerste wat we dus moeten doen is het zoeken naar een rationele beleggingsstrategie.

Emoties zorgen ervoor dat de belegger uit angst te vroeg verkoopt of te laat koopt. Ook ik heb me hieraan schuldig gemaakt. Uit wanhoop toch maar dat ineenzakkende aandeel van de hand doen, die zich later weer hersteld. Door dit gedrag maakt men de grote verliezen.

Vrouwen blijken gemiddeld betere beleggers dan mannen, dit komt voornamelijk doordat ze beter in staat zijn de emotie uit het spel te laten. Ze houden zich beter aan hun gekozen strategie. Dit is wat wij, ik, nu ook moeten trachten vol te houden. Wat voor strategie maakt volgens mij niet echt uit, kies er een die bij je risico-tolerantie past.

Ik kies voor de Permanent Portfolie (PP) van Harry Brown (1933 – 2006). Het idee van PP is om een portfolio samen te stellen die in verschillende economische klimaten kan standhouden. Ik heb nog niet de hand kunnen leggen op het boek van Harry Brown, maar diverse websites behandelen PP en eigenlijk is het niet zo moeilijk.

Interessant zijn ook de 16 gouden regels van Harry Brown. Lees ze even door, ze liggen voor de hand, maar wie houdt zich er eigenlijk aan. Deze vind ik aansprekend:

• Je loopbaan zorgt voor je welvaart. Je baan of je zaak zal je veel meer inkomen geven dan je beleggingen.
• Ga er niet vanuit dat je je vermogen makkelijk kan vervangen. Het sparen dat je nu doet, zou je in de toekomst niet meer kunnen. Wees dus zuinig op je geld.

Ik ga geen complete uitleg geven van PP, er zijn websites die dat veel beter kunnen dan ik. Ik noem bijvoorbeeld Marc de Mesel en Crawling Road. Overigens zal je merken dat men verschilt hoe men PP het beste kan implementeren, ook ik ga mijn eigen draai aan PP geven.

Goed. PP. Wat houdt het in. Heel simpel, zorg dat je portfolio in in alle economische klimaten kan overleven, zijn koopkracht kan behouden. Zo zie Harry Brown de verdeling in assets:

• 25% Aandelen – presteert goed tijdens economische voorspoed
• 25% Cash – doet het goed in een recessie
• 25% Goud – verzekering tegen infaltie
• 25% Obligaties – verzekering tegen deflatie

PP is dus niets anders dat het goed spreiden van je vermogen. Echter, in tegenstelling tot de meeste beleggingsadviezen die enkel aandelen en obligaties aanraden, kiest PP duidelijk ook voor cash en goud. Daarnaast legt PP de nadruk het herwegen van de vier assets, Brown raadt aan om te kopen en verkopen wanneer een asset boven 35% komt of onder de 15% zakt. Er is altijd wel een asset die het heel goed doet, bijvoorbeeld tegenwoordig presteert goud uitmuntend.

Het is een heel simpel systeem eigenlijk. Maar hoe voer je het uit? In een keer omschakelen zoals De Mesel? Of toch maar in kleine stapjes? En welke produkten moet men kiezen. In ieder geval is de laatste keuze wat eenvoudiger. Je hoeft geen stockpicker te worden en van elk bedrijf van Euronext of NYSE de jaarverslagen te spellen.

Dat is voor een amateur ook ondoenlijk en tegen professionele analisten kan men niet op. Gelukkig zie ik in de besprekingen van PP’s dat men eerder voor ETF’s of beleggingsfondsen kiest wat betreft aandelen. Voor de eenvoudige belegger maakt dat het leven een stuk simpeler.

En wat is mijn huidige situatie. Zo op de gok, 95% cash en 5% aandelen. We zitten in een recessie dus cash is goed. Meer aandelen kopen durf ik niet, de koersen zijn de laatste maanden hard opgelopen op zwakke fundamentals. Obligaties, lange termijn staatspapieren in PP, is nog even geen optie. Deze zijn ook zeer opgelopen. Ik richt me als begin eerst op goud. Maar dat is voor de volgende blog.

Nu de economische vooruitzichten somber zijn, ondanks dat we voorzichtig uit de recessie komen, is het moment om heel kort stil te staan bij de gevolgen van deze crisis voor de bemande ruimtevaart. Belangrijk is de vraag hoe om te gaan als individu en als ruimtevaartfan met deze gevolgen.

Een waarschijnlijke conclusie is dat door de financiele puinhoop, bemande ruimtevaartplannen zich danig gaan vertragen. Kortom, zal de ruimtevaartfan een Maanbasis nog meemaken nu Nasa in moeilijk vaarwater verkeert. Laat staan een Marsreis.

Plannen zoals een Maanbasis of een Marsreis liggen door hun aard altijd ver in de toekomst, men rekent in tientallen jaren. De huidige crisis drukt de fan nog eens op dit feit. De ruimtevaartfan zal iets moeten verzinnen om ook met slechte tijden rekening te houden.

Hoe dan bereikt de ruimtevaart een “brave new world” in een verre toekomst? De meest eenvoudige oplossing is om gewoon lang genoeg te leven. Een gezonde volwassen westerling kan 90 jaar worden en deze levensverwachting groeit met de jaren. Wil je een Marsreis meemaken, blijf dan gewoon doorademen. Om dit te bereiken kan ik als leek twee adviezen geven en een voorbehoud.

Om met het voorbehoud te beginnen. Alle moeite om een hoge leeftijd te bereiken kunnen verspeeld blijken als je aorta van natte kranten is gemaakt. Er bestaat zoiets als pech en iedereen kent wel iemand die door een akelige ziekte op jonge leeftijd is overleden. Ik ga vooralsnog uit van het positieve geval dat de lezer niks engs onder de leden heeft en vervolg met twee adviezen die men kan overwegen:

• Verkrijg lichamelijke gezondheid
• Stel financiele gezondheid zeker

Lichamelijke gezondheid is eigenlijk het gemakkelijkste te bereiken. Iedere weldenkende volwassene weet wat hij of zij moet doen. Eet gezond, neem voldoende beweging, houd je lichaamsgewicht onder controle en zoek hardnekkig naar medische hulp indien je iets verdacht en uitzonderlijk in je lichaam opmerkt.

Ik wil eigenlijk op lichamelijke gezondheid niet ingaan, in beschouw dit iets wat elke volwassene in staat moet zijn zelf te regelen. Als de lezer dit niet kan, dan heeft de lezer professionele hulp nodig. Nee, ik wil hebben over financiele gezondheid en deze maak ik een vast onderwerp van mijn blog.

Een lang leven zonder financiele middelen lijkt lastig in onze maatschappij. Want hoe kom je aan voldoende medische zorg, een schone omgeving en gezond voedsel als je de centen niet hebt? Wil je decennia lang spannede ruimtevaart mee maken, dan zal je daarvoor moeten plannen.

Naast de voldoende middelen om je lijf aan de praat te houden, heeft ruimschoots poen een ordinaire bijwerking, namelijk invloed in de maatschappij. Groepen mensen met financiele slagkracht krijgen meer gedaan. Mensen zoals ruimtevaartfans. Ruimtevaart dient men actief te ondersteunen, hoe meer mensen dit doen met meer geld, hoe beter dit lukt.

Het bovenstaande advies is nogal arrogant en ongevraagd om dit de lezer voor te leggen. Deze blogger voegt dan ook woord bij daad en gaat schrijven hoe hij zijn financien plant en uitvoert. Ik heb me uiteraard al in het een en ander verdiept en ik ben een strategie tegengekomen die me aanspreekt, de Permanent Portfolio van Harry Brown.

Permanent Portfolio is dus het nieuwe onderwerp van deze blog en het gaat om hoe je geld te beleggen met een lange tijdshorizon en rekening houdend met diverse economische toestanden. Belangrijk is dat ik mijn resultaten publiceer, al zij het niet werkelijke bedragen. Deze ruimtevaartfan plant voor de verre toekomst.

Op naar de 100 jaar en nu maar kijken hoe ik dat ga betalen. Ondertussen niet voortijdig doodgaan.